Υμνητές και Τιμητές του Χάρη Μπότσαρη

Στις 29 Μαρτίου 2016, από το βήμα της Βουλής, ο τότε Υπουργός Εθνικής Άμυνας και κυβερνητικός εταίρος Πάνος Καμμένος είχε πει, απευθυνόμενος στα έδρανα της Νέας Δημοκρατίας και συγκεκριμένα στη Σοφία Βούλτεψη:

«Γελάτε, δεν πειράζει. Η Αριστέα Μπουγάτσου, όμως, κι ο Χάρης ο Μπότσαρης πεθάνανε έχοντας τον καημό ότι όλα αυτά τα οποία ερευνούσαν και καταγγέλανε, κάποιοι σαν και σας τα κρύβανε και τα θάβανε, για να συγκυβερνήσουν με τον Βενιζέλο και να καλύψουν τον Παπαντωνίου και τον Τσοχατζόπουλο. Αυτή είναι η αλήθεια. Ε, λοιπόν, τέλος!»

(πηγή βίντεο: fun-news&sportsvideos/YouTube. Η επίμαχη αναφορά καλύπτει το πρώτο λεπτό του βίντεο)

25 μέρες νωρίτερα, στις 4 Μαρτίου, είχε πεθάνει ο Χάρης Μπότσαρης μόλις στα 66 του χρόνια, από ανεύρυσμα στον εγκέφαλο.

Επειδή σίγουρα άνθρωποι της δικής μου γενιάς δεν γνωρίζουν σε μεγάλο βαθμό τον εκπρόσωπο της ελληνικής ερευνητικής δημοσιογραφίας που παρουσιάζεται σε αυτό το άρθρο, θα αποδώσω τον Μπότσαρη μέσα από μία σειρά «σταθμών» της πορείας του. Δείτε το ως ένα διαφορετικό, ασυνήθιστο αφιέρωμα για τα 10 χρόνια από τον θάνατό του.

Η απόλυση από τον ΣΚΑΪ 100,3 – Ψυχάρης και Eurofighter

(πηγή φώτο: tvnea.com)

Ιούλιος 2006. Οι σχέσεις του Γιάννη Αλαφούζου, ιδιοκτήτη του ΣΚΑΪ, με τους δημοσιογράφους του ραδιοφώνου Αριστέα Μπουγάτσου και Χάρη Μπότσαρη περνούσαν πια στο κορυφαίο στάδιο κρίσης. 

Όχι ανεξήγητα, θα έλεγε κανείς, μια που η εκπομπή τους «Η Τρίτη Όψη» αποκάλυπτε πτυχές σκανδαλωδών υποθέσεων, όπως εκείνες του Σωκράτη Κόκκαλη και το σκάνδαλο της Siemens.

Δανείζομαι από το σχετικό ρεπορτάζ της «Ελευθεροτυπίας», 12 Ιουλίου 2006, σχετικά με το ποια ήταν η «δυσαρμονία των δημοσιογράφων με τον σταθμό» που οδήγησε εν τέλει στην απόλυσή τους – και με οικονομικά δυσβάσταχτες αγωγές να τους απειλούν άμεσα, ενώ εκείνοι απλώς έκαναν το ρεπορτάζ όπως όφειλαν:

«Οι δύο δημοσιογράφοι σε συνεχείς εκπομπές ενέπλεκαν άλλοτε με υπονοούμενα και άλλοτε ευθέως, τον εκδότη-διευθυντή του «Βήματος» Σταύρο Ψυχάρη στην προμήθεια των αεροσκαφών «Eurofighter» αξίας 3 δισ. ευρώ.

Αγωγές Ψυχάρη

Ηδη ο εκδότης-διευθυντής του «Βήματος» Στ. Ψυχάρης κατέθεσε αγωγές αστικής ευθύνης κατά του ραδιοσταθμού «Σκάι», αλλά και της εφημερίδας «Πρώτο Θέμα», που αναδημοσίευσε σχόλια και αποσπάσματα ραδιοφωνικών εκπομπών των δύο δημοσιογράφων, ζητώντας αποζημίωση 1 εκατ. ευρώ.

Στις αγωγές του ο κ. Ψυχάρης χαρακτηρίζει πλήρως συκοφαντικές τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν περί ανάμιξής του στην υπόθεση προμήθειας των «Eurofighter», καθώς και τα κείμενα που αναπαράχθηκαν στην κυριακάτικη εφημερίδα «Πρώτο Θέμα». Πρόκειται, αναφέρει, για “παραλήρημα χαλκευμένων ψευδολογιών και ανακριβειών, που θίγουν την τιμή και την υπόληψή μου χωρίς να παρατίθεται το παραμικρό αποδεικτικό στοιχείο”».

«Ποιος; Ο Παυλόπουλος;»

Αν, πάντως, δεν θυμάστε τον Μπότσαρη ως όνομα ή ως μορφή από την αποκαλυπτική του αρθρογραφία, το παρακάτω περιστατικό σίγουρα θα σάς τον θυμίσει οπτικά.

Φεβρουάριος 2011, τότε παρουσίαζε μαζί με τον Γιάννη Ντάσκα (που ήταν και ραδιοφωνικός του παρτενέρ τότε, στην εκπομπή «Μέσες Άκρες», και συνδιευθυντής στην εφημερίδα «Παρασκήνιο») την πολιτική εκπομπή «Δελτίο Θυέλλης» στο Channel 9.

(φώτο: από την παρουσίασή της εκπομπής τους στο Flickr του Ράδιο Εννέα 98.9)

Μπότσαρης και Ντάσκας είχαν την ανέλπιστη ευκαιρία, σε ένα από τα πάνελ της πρώτης εβδομάδας εκείνου του Φεβρουαρίου να έχουν καλεσμένο, μεταξύ άλλων, τον Άδωνι Γεωργιάδη από τον Λαϊκό Ορθόδοξο Συναγερμό. Και ο εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας εκεί, ο Κώστας Καραγκούνης, έκανε τη δήλωση ότι ο Αντώνης Σαμαράς εισηγείτο την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου. Με αναφορά στον Προκόπη Παυλόπουλο, που είχε διατελέσει Υπουργός Εσωτερικών μέχρι και το 2009. Τι το ήθελε;

(πηγή βίντεο: imediavideos/YouTube)

Ο νυν Υπουργός Υγείας ξέσπασε σε γέλια για αρκετά δευτερόλεπτα, ενώ χαρακτήρισε τον Π. Παυλόπουλο ως «τον αχρηστότερο Υπουργό Εσωτερικών από καταβολής Ελληνικού κράτους». 

Δήλωση που, 12,5 μήνες μετά, κλήθηκε να ανασκευάσει στον τηλεοπτικό «αέρα», ενώπιον και του κ. Παυλόπουλου. Η αντίδραση του Γιώργου Αυτιά, δε χρειάζεται σχόλια εκ μέρους μου...

(πηγή βίντεο: Skai.gr/YouTube)

Να σημειωθεί, πάντως, ότι τους δύο παρουσιαστές τους είχε συνεπάρει η αντίδραση Γεωργιάδη και γελούσαν κι εκείνοι.

Το σκάκι τον θυμήθηκε. Η ΕΣΗΕΑ;

Σε άρθρο του τελευταίου χρονικά εκδότη της «Ελευθεροτυπίας», Χάρη Οικονομόπουλου, με τίτλο «Μνήμη Χάρη Μπότσαρη (Ελευθερίας Τύπου Εγκώμιο)», διακρίνουμε μεταξύ άλλων τη γνώση και την αγάπη του εκλιπόντος για το σκάκι – που τον κατέστησε για χρόνια υπεύθυνο της στήλης για το πνευματικό αυτό άθλημα, στην «Ε».

Με μία πρόχειρη ματιά στα Ελληνικά ΕΛΟ, φαίνεται ως κάτοχος δελτίου αθλητή του Σκακιστικού Ομίλου Καβάλας (η Καβάλα ήταν τόπος καταγωγής του), με εθνική αξιολόγηση 1510. Πάντως, και τα παιδιά του, Άννα-Μαρία και Χάρης-Δημήτρης, έχουν κληρονομήσει από τον πατέρα τους αυτή την αγάπη και διατηρούν μέχρι και σήμερα πολύ υψηλές επιδόσεις, πάνω από τους 2000 βαθμούς εθνικής αξιολόγησης.

Πέραν αυτού, διετέλεσε για 9 χρόνια (1988-1997) μέλος της διοίκησης της Ελληνικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας. Η οποία, την επομένη του θανάτου του, έβγαλε μία συλλυπητήρια ανακοίνωση σχετικά με το άλλοτε μέλος της.

Ωστόσο, ο Χάρης Μπότσαρης ήταν βασικά δημοσιογράφος και μέλος της ΕΣΗΕΑ. 

Όσο είδατε, βέβαια, εσείς ανακοίνωση της Ένωσης Συντακτών για τον θάνατό του, τόσο την είδαμε κι εμείς. Ο Χ. Οικονομόπουλος, στο ίδιο άρθρο, αποδίδει την αδιαφορία του συνδικαλιστικού οργάνου στην αντίσταση του Μπότσαρη «απέναντι σε μεγαλοσυνδικαλιστές που έβαζαν το δικαίωμα στην απεργία πάνω από την υποχρέωση για ενημέρωση, νοσφιζόμενοι αργότερα φήμη και πελατεία της Ελευθεροτυπίας με την εφημερίδα που τύπωσαν στο πιεστήριο της Καθημερινής».

Μόνιμα «κόκκινα» πυρά

Τον Χάρη Μπότσαρη, όπως φάνηκε και παραπάνω, δεν τον ενδιέφερε αν θα είναι συμπαθής. Στην πραγματικότητα, βέβαια, πέρα από τους επιχειρηματίες που αναμενόμενα τον είχαν στο στόχαστρο λόγω των αποκαλύψεών του, πολύ συχνά δεχόταν επιθέσεις κι από τον αναρχικό χώρο. Και τα πυρά αυτά, από καιρού εις καιρόν, εξαπολύονταν μέσω του «Athens Indymedia».

Οι ρίζες της σύγκρουσης εδράζονται στην απεργοσπασία που έγινε τον Ιούλιο του 2004 (14-18/7) στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ (100,3), με την επίθεση του «Indymedia» να παίρνει αφορμή από δημοσίευμα της ερευνητικής ομάδας του «Ιού» στην Σαββατιάτικη Ελευθεροτυπία (30/10/04).

Η κατηγορία που αποδόθηκε στο πρόσωπο του Μπότσαρη ήταν ότι, ενώ έπρεπε να εγγυηθεί για τα συνδικαλιστικά δικαιώματα των εργαζομένων ως εκπρόσωπός τους, εκείνος από μικροφώνου διατράνωνε ότι η δικαιοσύνη κήρυξε παράνομη την απεργία στον σταθμό. Όταν δύο χρόνια μετά απολύθηκε από τον ΣΚΑΪ, η γραμμή του «Indymedia» ήταν «ε, όχι και ήρωας ο Μπότσαρης! Είναι μια μικρή εκδίκηση για όσες κι όσους τον θυμόμαστε ως απεργοσπάστη, μηνυτή και υβριστή».

(φώτο: σχόλια στην ανάρτηση του Indymedia την 13η Ιουλίου 2006, υπό πέπλου ανωνυμίας, που χαρακτήριζαν τον Μπότσαρη ''άνθρωπο της εργοδοσίας'' και ''ρουφιάνο''.)

Σε άλλη περίπτωση, πάλι εδραζόμενη στο 2004 (Οκτώβριος), τον κατηγόρησαν για μετάδοση μέσω του ΣΚΑΪ 100,3 πληροφοριών σχετικών με την τρομοκρατική οργάνωση «17 Νοέμβρη», τις οποίες χαρακτήρισαν «παραμύθια», «πρακτορολογία» και σενάρια που προέρχονταν απευθείας από την Κρατική Υπηρεσία Πληροφοριών (νυν ΕΥΠ) και την Ελληνική Αστυνομία.

(φώτο: από τα σχόλια στην ανάρτηση του Indymedia για την εκπομπή περί "17Ν")

Επιπρόσθετα, τον Οκτώβριο του 2008 κατηγορήθηκε από χρήστες του ιδίου Μέσου για «μαύρη» και «αποκρουστική» προπαγάνδα επειδή έγραψε στο blog «Κουρδιστό Πορτοκάλι» – χωρίς να υπάρχουν εικόνες προς επιβεβαίωση της θέσης –  ότι είχαν σχηματιστεί ουρές έξω από την ελβετική τράπεζα UBS στη Ζυρίχη, «καθώς η τράπεζα πλήττεται από ζημιές ύψους 43 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε επισφαλείς επενδύσεις που έγιναν από το 2007 μέχρι πρόσφατα».

(φώτο: από μία εκ των δύο δημοσιεύσεων της 18ης Οκτωβρίου 2008, για τον Χ. Μπότσαρη, στο Indymedia. Η άλλη έχει περαστεί σε λινκ παραπάνω)

Αυλαία αόρατη έπεσε

Σίγουρα ένας δημοσιογράφος με τις παραστάσεις, τις επιλογές, την πορεία του Χάρη Μπότσαρη, δε θα μπορούσε να μείνει αλησμόνητος. Για την ενασχόληση με τα εθνικά σκάνδαλα, το πείσμα, τη μαχητικότητα του ως ρεπόρτερ. Όντας, όμως, κι αυτός ευγενική φυσιογνωμία στη ζωή του: ο συνδυασμός πραότητας και μαχητικότητας που συναντάται και στην περίπτωση της Αριστέας Μπουγάτσου – καθόλου τυχαίο ότι συνεργάστηκαν στην ίδια ραδιοφωνική εκπομπή επί πολλά χρόνια.

Ακόμα και για όσα του αποδίδονται ως λάθη, ως αμαρτήματα, ισχύει ότι «ουδείς αναμάρτητος». Και μπορεί να πει κανείς ότι του ανταπέδωσε ίσως με τον πιο βάναυσο τρόπο η μοίρα την «επιλογή στρατοπέδου» στην απεργοσπασία του 2004 – στον αντίποδα, άλλοι απεργοσπάστες των ημερών εκείνων, όπως ο Ανδρέας Μαζαράκης, «επιβραβεύονται» ως και σήμερα στους σταθμούς που εργάζονται και δεν τους μετακινεί κανείς από τη θέση τους.

Ωστόσο το σινάφι του, οι δημοσιογράφοι, θα έπρεπε να τον είχαν τιμήσει πιο ουσιαστικά, ή έστω να θυμηθούν ότι υπήρξε.

Σίγουρα όχι σαν να μην πέρασε. Γιατί πέρασε, και μάλιστα με πάταγο.