Το όνομα
του Γρηγόρη Ψαριανού μπορεί να είναι από το 2010 και ύστερα συνυφασμένο με την
έννοια του πολιτικού «γυρολόγου», και ακόμα πιο πολύ με τη «ρετσινιά» του
χυδαιολογείν, παρ’ όλα αυτά το δεύτερο είναι ένα στοιχείο που τον χαρακτήριζε
ανέκαθεν. Πολύ χαρακτηριστικό δείγμα, οι στίχοι που είχε γράψει για το τραγούδι
«Οι Εκλογές», των «Μουσικών Ταξιαρχιών».
(πηγή βίντεο: Μουσικές Περιηγήσεις/YouTube)
Με το
αλήστου μνήμης δίστιχο, πριν το ρεφρέν: «στης Βουλής τα έδρανα, αχ κι εγώ να
έκλανα». Άσχετα που αργότερα, το 2007, κάθισε και σε αυτά ως βουλευτής του
Συνασπισμού.
(η δεύτερη στα χρονικά τοποθέτηση του Γρηγόρη Ψαριανού ως βουλευτή, για το ζήτημα των ναρκωτικών, της ποινικοποίησής τους και των σχετικών κυκλωμάτων διακίνησης. 20-11-2007)
Ωστόσο, ο
Ψαριανός έχει γράψει τη δική του ιστορία και στο ραδιόφωνο, με μία εκπομπή που
ακροβατούσε στα όρια μεταξύ ενημέρωσης και σάτιρας. Αθήνα 984, Flash 96, και το μεγάλο «μπαμ», με την
μετεγγραφή του στον (μουσικό) Best
92.6! Εκεί, ωστόσο, η στιγμή για την οποία πέρασε στη ραδιοφωνική ιστορία δεν
ήταν σίγουρα η πιο ιδανική.
(σπάνιο απόσπασμα από πρωινή εκπομπή του Ψαριανού, στον Ρ/Σ Flash 96)
Ας
θυμηθούμε, λοιπόν, μαζί το παρ’ ολίγον οριστικό «λουκέτο» στους 92.6, που είχε
επιβάλλει (και στη συνέχεια ανακάλεσε) το ΕΣΡ, τον Νοέμβριο του 2005.
Η
επίμαχη εκπομπή
Το Εθνικό
Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, κατά τη συνεδρίασή του την 1η Νοεμβρίου
2005, έλαβε μια απόφαση που στη συνέχεια σχολιάστηκε από δηκτικά ως απολύτως
καταδικαστικά σε μερίδα των ΜΜΕ. Επέβαλε την οριστική διακοπή λειτουργίας στον Ρ/Σ
Best, λόγω της
υβριστικής και απαξιωτικής φρασεολογίας του Γρηγόρη Ψαριανού, στη μεσημεριανή
εκπομπή του της 17ης Ιουλίου του ίδιου έτους.
Διαβάζοντας
το σκεπτικό, βλέπουμε ότι ο παρουσιαστής χρησιμοποίησε τις λέξεις
«κωλοσυμφέροντα», «μ@λάκες», «γ@μημένοι» και «γελοία υποκείμενα» εναντίον των
πλοιοκτητών που διαχειρίζονταν την ακτοπλοϊκή συγκοινωνία στο λιμάνι του
Πειραιά. Ενώ και στο υπόλοιπο της ίδιας εκπομπής χρησιμοποιείται, σύμφωνα και
με τα αποσπάσματα που επικαλείται το ΕΣΡ, υπερβολικό υβρεολόγιο για ένα μουσικό
ραδιοφωνικό πρόγραμμα.
Κατά το
Συμβούλιο, υπήρχε αυξημένη ευθύνη του Ρ/Σ Best να ανταποκριθεί «στην εκπλήρωση της
παιδαγωγικής του αποστολής» λόγω του νεανικού ακροατηρίου που άκουγε εκείνη την
ώρα την εκπομπή του κ. Ψαριανού. Και επειδή υπήρξε κατάχρηση της ελευθερίας
λόγου από την πλευρά του παρουσιαστή, σύμφωνα πάντα με την κρίση του ΕΣΡ, το
Συμβούλιο θεώρησε ότι η διακοπή λειτουργίας του σταθμού ήταν η πλέον
αποτελεσματική λύση για τη διαφύλαξη «πολιτιστικής ανάπτυξης των νέων».
(απόσπασμα από το σκεπτικό του ΕΣΡ, Απόφαση 435/1.11.2005)
Δύο
μέτρα και δύο σταθμά: η αποκάλυψη του «Ιού»
Ωστόσο, η «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» της 13ης Νοεμβρίου και ο «Ιός» συγκεκριμένα, προέβησαν σε αποκαλύψεις για παρέμβαση εκκλησιαστικών κύκλων στο Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο, προκειμένου να επιβληθούν σκληρά μέτρα εναντίον του Best 92.6 – θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος πως αυτό συνέβη και προς παραδειγματισμό όποιου άλλου σταθμού σκεφτόταν να εντάξει στο δυναμικό του τον Γρηγόρη Ψαριανό.
Στο άρθρο
της, η ομάδα του «Ιού», ωστόσο, δεν περιορίστηκε σε απλή αναφορά της παρέμβασης της Εκκλησίας
αυτής καθαυτής, αλλά παρουσίασε και την εκπομπή που όντως προκάλεσε την
αντίδρασή της.
25 Αυγούστου 2005, λοιπόν, και ο Ψαριανός καταφέρεται εναντίον των ιερέων για τη σεμνοτυφία και την κρυφή τους σεξουαλική δραστηριότητα, καθώς και εναντίον του μυστηρίου της Θείας Κοινωνίας (και όσων το ασπάζονται, ενώ ταυτόχρονα κατηγορούν τους κληρικούς που το τελούν).
Η εκπομπή αυτή, σύμφωνα με την ομάδα του «Ιού», αποσιωπήθηκε από το σκεπτικό του ΕΣΡ, για να μην φανεί καθοδηγούμενη η δίωξη σε βάρος του εν λόγω μουσικού ραδιοσταθμού – αλλά αυτεπάγγελτη. Ενώ, την ομολογία ότι η δίωξη στηρίχθηκε στην πραγματικότητα στην εκπομπή όπου έγιναν οι αναφορές Ψαριανού σε βάρος του κλήρου την έκανε ο τότε Αντιπρόεδρος του ΕΣΡ, Καθηγητής Δημήτρης Χαραλάμπης.
(απόσπασμα από το ρεπορτάζ της δημοσιογραφικής ομάδας του «Ιού», 13.11.2005. Μπορείτε να διαβάσετε το αναλυτικό, πατώντας ΕΔΩ)
Αντιδράσεις
στα δημοσιογραφικά
Η απόφαση του Ραδιοτηλεοπτικού Συμβουλίου προκάλεσε την οξεία αντίδραση και κριτική από τα Μέσα της εποχής. Αιχμή του δόρατος αποτέλεσε η αποδιδόμενη μεροληπτική συμπεριφορά του ΕΣΡ και η εξάντληση της αυστηρότητας στον Ρ/Σ Best.
Κάτι που συνέβαινε όσο ένα σύνολο διαφορετικών παρατυπιών, όπως η παραχώρηση τηλεοπτικού χρόνου σε τηλεπαιχνίδια-απάτες, η προβολή αισθησιακών ταινιών σε ώρες πριν τα μεσάνυχτα, η υποβάθμιση της ποιότητας του τηλεοπτικού λόγου στις μεσημεριανές εκπομπές (και όχι μόνο αυτά) ή, ακόμα και σε επίπεδο ραδιοφώνου, εκπομπή σταθμών χωρίς κάποια μόνιμη εγγύηση νομιμότητας και χωρίς επαρκές προσωπικό, έμεναν ατιμώρητες ή οι ποινές που επιβάλλονταν παρέμεναν στα χαρτιά και δεν εκτελούνταν.
Ενώ και το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ, όπως μπορούμε να διακρίνουμε στη συνέχεια του ίδιου ρεπορτάζ από την εφημερίδα CityPress (συμφερόντων Γιώργου Κύρτσου), αντέδρασε και ζήτησε από το ΕΣΡ να αναθεωρήσει την απόφασή του.
Για τη συμπαράσταση πολλών δημοσιογράφων είχε μιλήσει την ίδια περίοδο κι ο ίδιος ο Γρηγόρης Ψαριανός, σε συνέντευξή του στον δημοσιογράφο Χρίστο Λογαρίδη και την εφημερίδα «Espresso της Κυριακής». Χαρακτήρισε, τότε, τη στάση αυτή ως άμυνα εκείνων που φοβούνται ότι θα αντιμετωπίσουν αντίστοιχη «φίμωση» στο μέλλον, θεωρώντας ωστόσο ότι δεν θα αλλάξει κάτι αν αυτή η στάση δε μετουσιωθεί σε επιθετική γραμμή (σ.σ. διεκδικήσεις) από την πλευρά των δημοσιογράφων.
(το απόσπασμα προέρχεται από τη συνέντευξη του Γρηγόρη Ψαριανού στον Χρίστο Λογαρίδη. Espresso της Κυριακής, 6 Νοεμβρίου 2005, η παραπάνω αναφορά στους δημοσιογράφους αντλείται από τη σελίδα 23 της εφημερίδας)
Η
αντίδραση του Best 92.6
Πάντως, παρά την εξοντωτική ποινή του ΕΣΡ, ο Γιώργος Καρκάνης (τότε διευθυντής προγράμματος του Ρ/Σ Best) αντιμετώπισε με έντονο σαρκασμό τις εξελίξεις, αποδίδοντας στην όλη κατάσταση έναν σουρεαλισμό σύμφυτο με τις λειτουργίες του ελληνικού Δημοσίου, ευχαριστώντας παράλληλα τους ακροατές του σταθμού για την… ευρηματικότητα και την πρωτοτυπία των μορφών διαμαρτυρίας που πρότειναν.
Πάντως, η απόφαση ουσιαστικά έμεινε ανεκτέλεστη. Όπως είχε προτρέψει τη διοίκηση Λυμπέρη ο Δημήτρης Χαραλάμπης, εκείνη υπέβαλε αίτηση αναστολής της ποινής στο Συμβούλιο της Επικρατείας – η οποία και έγινε δεκτή.
(στο παραπάνω ρεπορτάζ της Γιώτας Στίγκα, για τη CityPress της 9ης Νοεμβρίου 2005, βλέπουμε αποτυπωμένη και τη δήλωση του κ. Χαραλάμπη για τη δυνατότητα προσφυγής του σταθμού στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Όσο για τις πιέσεις που... δεν δέχεται το ΕΣΡ, η αναφορά αυτή έρχεται σε αντίφαση με όσα είδαμε και από το ρεπορτάζ του «Ιού» προηγουμένως.)
Οριστική
απαλλαγή… 17+ χρόνια μετά
Από τον
Νοέμβριο του 2005 μεσολάβησαν μία ακόμη παραπομπή του ραδιοσταθμού στο ΕΣΡ το
2007 (πάλι για εκπομπή του Γρηγόρη Ψαριανού) και πρόστιμο 8.000 ευρώ, η
πτώχευση των Εκδόσεων Λυμπέρη που οδήγησε σε παύση λειτουργίας και ανάκληση της
άδειας εκπομπής του Best
92.6, η ανάληψη της ιδιοκτησίας το 2016 από τους εργαζομένους του σταθμού και η
σταθεροποίησή του έκτοτε σε ικανοποιητικά ποσοστά στις μετρήσεις
ακροαματικότητας – ξεκινώντας από το 1,7% και φτάνοντας σε σύντομο χρονικό διάστημα
το 4-5%.
Ωστόσο, η «δαμόκλειος
σπάθη» της ποινής του Νοεμβρίου του 2005 συνέχισε να βρίσκεται πάνω κι από τα μέλη του
νέου συνεταιρισμού, μέχρι και τον Ιανουάριο του 2023. Τότε, δηλαδή, που δημοσιεύτηκε
η απόφαση του ΕΣΡ για απαλλαγή της «ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ 92,6 ΙΔΙΩΤΙΚΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» από το πρόστιμο, καθώς το συγκεκριμένο σχήμα
αυτοδιαχείρισης δεν κατείχε τον σταθμό την επίδικη περίοδο.
(η οριστική απόφαση του ΕΣΡ, όπως δημοσιεύτηκε στις 26 Ιανουαρίου 2023. Πηγή: proradio.gr)
Το γεγονός, πάντως, ότι χρειάστηκε κάτι παραπάνω από 17 χρόνια για να αποφασιστεί η οριστική απαλλαγή ενός ραδιοφωνικού σταθμού, από μία καταδικαστική απόφαση που κατά κοινή ομολογία ήταν υπερβολική και υπαγορευμένη άνωθεν, αποτελεί πολύ χαρακτηριστικό δείγμα των αντανακλαστικών των κρατικών αρχών. Τόσο από πλευράς ταχύτητας, όσο κι από ηθικής πλευράς.
